Çoğunlukla grip aşısı ya da COVID-19 aşısıyla haşır neşir olsak da pnömokok aşısını pek düşünmüyoruz. Bu aşı genellikle gözden kaçabiliyor, ancak potansiyel olarak ciddi hatta ölümcül pnömokok hastalığına karşı koruma sağlıyor. Yaşını almış bir erişkin de olsanız, bir çocuğun ebeveyni de, veya kronik bir hastalığı olan birinin yakınıysanız bu aşının faydalarını anlamak önemli bir sağlık konusunda bilgi sahibi olarak vereceğiniz bir kararı etkileyebilir.

Pnömokok Hastalığı Nedir?

Pnömokok hastalığı pnömokok bakterisinin neden olduğu bir infeksiyona verilen bir addır. Bu bakterinin sebep olabildiği bazı ciddi infeksiyonlar şunlardır:

• Pnömoni (zatürre, akciğerin iç dokusunun hastalığı),
• Menenjit (beyin zarı iltihabı),
• Bakterilerin kana yayıldığı infeksiyonlar (sepsis, kan zehirlenmesi)

Bu hastalıklar özellikle ileri yaştakiler, çocuklar ve belirli kronik sağlık sorunları olanlar için tehlikeli olabilmektedir.

Pnömokok pnömonisi

Pnömokok pnömonisi insanlar arasında en sık karşılaşılan infeksiyonlardan biridir ve şu belirtilere yol açabilir:

• Öksürük,
• Ateş,
• Göğüs ağrısı,
• Nefes almada güçlük

Daha ağır durumlarda hastanede yatarak tedavi gerektirebilmektedir.

Kimler pnömokok aşısını düşünmelidir?

ABD CDC şu grupların pnömokok aşısını olmalarını önermektedir:

• 5 yaş altı çocuklar,
• 50 yaş ve üstü erişkinler
• 19-49 yaş arası şu kronik hastalıkları olanlar: diyabet, kalp hastalığı, astım, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH)
• Bağışıklık sistemi herhangi bir nedenle zayıflamış olanlar

Bağışıklık sistemi yaş arttıkça doğal olarak eski gücünü kaybettiğinden pnömokok pnömonisi gibi infeksiyonlara karşı savaşma yeteneği azalmaktadır. Bu nedenle sağlıklı dahi olsanız 50 yaş üstünde pnömokok aşısından fayda görürsünüz.

Pnömokok aşı tipleri

İki farklı tipte pnömokok aşısı vardır: pnömokok konjuge aşılar (pneumococcal conjugate vaccine-PCV) PCV15, PCV20, PCV21 ve pnömokok polisakkarit aşıları (pneumococcal polysaccharide vaccine-PPSV23). Hangi aşıyı olmanız gerektiğini sağlık uzmanından öğrenebilirsiniz.

Aşının faydaları

Aşı olmak pnömoni ve menenjit gibi ciddi hastalıklara karşı korunmanızı sağlar ve hastaneye yatırılma riskinizi azaltır.

Sıkça sorulan sorular

Aşı hakkında sorularınızın olması doğaldır. Pnömokok aşısı uzun yıllardır çok ayrıntılı şekilde test edilmiştir ve tüm dünyada önerilmektedir. Herhangi bir aşıda olabileceği gibi hafif istenmeyen etkilerle karşılaşabilir: aşı yerinde kızarıklık, baş dönmesi, halsizlik, ateş, baş ağrısı.

Aşının daha geniş çaplı etkileri

Kendi korumanızın ötesinde, pnömokok aşısı, daha geniş çaplı faydalar da sağlar: sürü bağışıklığı dediğimiz bir şekilde, daha çok kişinin aşılanmasıyla, hastalığın yayılması azalır. Bu sayede tıbbi nedenlerle aşı olamayanlar da korunmuş olur ve antibiyotik tedavisi gerektirebilecek bakteriyel infeksiyonların önlenmesiyle antibiyotik direncinde azalma sağlanır.

Nasıl aşı olunur?

Aşı olabilmek için birinci basamak sağlık çalışanınızla görüşmeniz yeterli olacaktır. Sağlık çalışanları sizin ve yakınlarınızın pnömokok hastalıklarına karşı korunmanız için gerekli şekilde yol gösterecektir.

kaynak: https://www.universityhealth.com/blog/why-its-time-to-consider-the-pneumococcal-vaccine